Geplande cursussen maart - april 2026


Op maandag voor- of namiddag

Filosofie

Ivan Cloet verzorgt binnen ons Vrouwencentrum een wekelijks seminarie Westerse filosofie op maandag. Afwisselend ’s morgens en in de namiddag. Hieronder duidelijke uitleg over zijn aanpak en visie op die druk bijgewoonde seminaries. De cursistes lezen er samen met hem Nederlandstalige filosofische teksten die samen geanalyseerd, besproken en bevraagd worden. Vaak met een vleugje humor.


Individuele existentie & gemeenschap & filosoferen

Dé Westerse filosofie bestaat niet; er bestaat wel een geschiedenis van de Westerse filosofie: hoogtepunten in dit denken waarin vaak filosofes werden vergeten of ontkend (bvb. Simonne de Beauvoir). Bovendien is filosofie een activiteit, we filosoferen.

Filosofie betekent “op weg zijn”; vragen zijn even belangrijk als antwoorden, mede omdat elk antwoord vaak aanleiding geeft tot nieuwe vragen. Filosoferen begint waar de ratio, de rede schipbreuk leidt. Dus in het filosofisch denken staat niet het ‘wetenschappelijke weten’ centraal, maar meer het denkproces zelf. Het weten van de menswetenschappen kan een uitgangspunt zijn waarmee verder gefilosofeerd wordt. Deze menswetenschappen werden op een bepaald moment zelfstandige wetenschappen met een eigen methode; ze werden als het ware geboren uit het filosofisch denken. We denken aan psychologie, sociologie, antropologie, criminologie, geschiedenis, taal- en literatuurwetenschappen…

Filosoferen moet vertrekken van de individuele existentie en niet van een algemeen (wetenschappelijk) mensbeeld. Het bereiken van een definitieve algehele waarheid is niet het doel. We willen dus geen leerbaar stelsel of ideologie (verstard dogmatisch ‘weten’ zoals het nazisme of het neoliberalisme) ontwikkelen. We filosoferen opdat een mens zichzelf leert begrijpen en overtuigingen ontdekt die hem/haar in hun persoonlijke ontwikkeling kunnen helpen. Een wijsgerig ‘geloof’, gekoppeld aan persoonlijke, innerlijke overtuigingen.

Door een te wetenschappelijke of systematische benadering is ‘de filosofie’ vaak té academisch, té ver van de ervaringen van het dagelijkse, té ver van wat een huidige mens ervaart onder mensen, in hedendaagse maatschappelijke structuren.

Maar er is ook aandacht voor onze snel evoluerende westerse samenleving. We leven, we filosoferen immers niet in het luchtledige. We ervaren de invloeden van deze snel – té snel – evoluerende samenleving. Ook zij, net als mensen, beïnvloeden onze manier van leven, onze manier van denken, onze ideeën, kortom, ons gedrag.

Kortom, filosoferen is ons bewustzijn van onze existentie vergroten, zodat we er zelf meer vat op hebben. Ook dat is de opdracht van een democratisch ingestelde burger.


Op het programma